OKULDA DİSİPLİN

                                    OKULDA DİSİPLİN

 Okul-Kurumda-Sınıfta Disiplini Sağlamanın Metot ve Yöntemleri Kurulumuzca Tartışıldı. Buna göre;

       01-)Öğretmenler ve yöneticiler, öğrencilerinde görmek istedikleri davranışları, önce kendileri göstererek onlar için iyi bir Rol Modeli Oluşturmalıdır.

       02-) Okulun önemli işlevlerinden biri, öğrencinin kişilik gelişimini sağlamaktır. Bu  durumda öğretmenin görevi, öğrencilerin sağlıklı seçimler ve tercihler yapmalarına yardım etmektir.

 

      03-) Öğretmene düşen görev, daha öğretim yılının başında, okul ve sınıf kurallarını öğrencilerine açıklamaktır. Hatta bu kurallar yazılı bir biçimde ilan edilerek öğrenci velilerine de gönderilebilir. Sınıf içi kuralların bir kısmı, öğrenci katılımı ile belirlenebilir, daha sonra da bu kurallara  tüm sınıf üyelerinin uyması beklenir.

          04-) Öğretmenin ne türden ve ne ölçüde disiplin sağlayacağına karar vermeden önce, yeterli disipline sahip olup olmadığını gözden geçirerek,   ne çeşit bir disiplin istediğini belirlemesi gerekir. Bir öğretmen için doğru olan disiplin anlayışı, diğer birine  ters gelebilir. Örneğin, bir öğretmene göre, öğrenci kendisine soru sorulduğu zaman ayağa kalkarak cevaplamalıdır. Başka bir öğretmene göre ise, önemli olan cevabın doğruluğudur.   Bir diğer öğretmene göre ise bu tür zorlamalar, öğrenci ile   iyi ilişkiler kurmayı engellemektedir.

      05-) Disiplin, uyulması gereken kurallar listesinden çok,   amaçlı etkinlikler, uygun çevre, birlikte çalışma, kendi kendini kontrol gibi kavramları   içerir  

    

A. Okulda Disiplin:

         1.Uygun bir eğitim programı : Amaçlarına, yeteneklerine, isteklerine  ve geçmiş bilgilerine uygun olarak hazırlanan bir eğitim programı öğrencinin ilgisini çekerek,  işbirliği içinde olmasını sağlayacaktır.

         2.İyi bir rehberlik sistemi : Böyle bir sistem aracılığıyla sorunlar ortaya çıkmadan gerekli işlemler yapılabilecektir. Sonuçta kendisinin ruh sağlığıyla da ilgilenildiğini bilen öğrenci, ilgililere yardımcı olma ve okul çalışmalarına katılma isteği duyacaktır.

         3.Etkin veli-okul ilişkisi: Veliler ve öğrenciler okulda en iyisinin ve doğrusunun yapıldığına inandıkları müddetçe okul çalışmalarına destek olmaktadırlar.

         4.Okul binasının etkin kullanımı: Okul binaları ve görsel –işitsel araçların kullanım biçimi disipline  yardımcı yada engel olabilmektedir. Örneğin, koridorları karanlık bir binada,   ışık yakılmaması ciddi disiplin sorunlarına neden olabilir. Aydınlık ve ferah koridorları olan bir okul binası, öğrenciyi  rahatlatır. Okulun badana renginden döşemesine kadar her şeyi, disipline uyumu kolaylaştırdığı gibi  zorlaştırabilir.

B. Sınıfta Disiplin

Sorun Olan Davranışlar;

         01-) Sınıf içinde diğer öğrencileri rahatsız eden, sınıf etkinliklerini bozan, okulun ve öğretmenin beklenti ve kuralları ile ters düşen ya da sınıfta karışıklık yaratan geçici ilgisizlikler: Etrafa bakmak, ıslık çalmak, hayallere dalmak, sırayı dizleriyle kaldırmak gibi.                 

        02-) Aşırı ders dışı davranışlar: Yüksek sesle konuşmak, kandırmak, aldatmak, kopya çekmek, birbirine not yollamak, dersle sürekli ilgilenmemek gibi.

        03-) Öğretmenin dersi anlatmasını ve öğrencilerin çalışmalarını engelleyen durumlar:

 Sınıf kurallarına veya öğretmenin isteklerine uymamak, vurmak, sürekli gürültü yapmak, diğer öğrencilerle çatışmak, dikkat dağıtıcı sözler söylemek, fiziki saldırıda bulunmak, diğer öğrencilerin sınıf etkinliklerine katılmalarına engel olmak, sınıf malına zarar vermek vb. davranışlardır.

        Disiplin sorunlarını çözmenin yolu, istenmeyen davranışların nedenlerini tanımaktan geçer. İstenmeyen ve sorun olan davranışların nedenleri üç başlık altında toplanabilir:

      1. )  Öğrencilerin kendilerinden kaynaklanan nedenler:

01-) Kendilerini sevgisiz ya da yetersiz görmeleri,

02-) Dikkati çekme ve karşı gelme isteği,

03-) Başkalarının onları eleştirmeleri, küçük düşürmeleri, kaba davranmaları, alay etmeleri,

04-) Bir grubun üyesi olma ihtiyaçları,

05-) Öğretmenden, sınavlardan veya sınıfta konuşmaktan korkma,

06-) Kendilerini tutsakmış gibi hissetmeleri,

2. )  Evden kaynaklanan nedenler:

 01-) Anne- baba arasındaki zayıf ilişkiler,

 02-) Anne-baba ve çocuk arasındaki zayıf ilişkiler,

 03-) Aile bireylerinin birinin ölümü,

 04-) Ayrılık, terk etme, boşanma,

 05-) Anne-babanın istenmeyen davranışları,

 06-) Kardeşler arasında rekabet ve düşmanlık.

 3.   Öğretmenlerden kaynaklanan nedenler:

  01-) Derse zamanında başlamama,

  02-) Öğrencilere farklı davranma,

  03-) Ders araçlarını zamanında hazırlamama,

  04-) Uzun süre konuşma ya da film izletme,

  05-) Sürekli öğüt verme,

  06-) Dersi erken bitirme,

      07-) Özgüvensizlik, tükenmişlik, başarısızlık korkusu,

      08-) Özel sorunları .

Disiplin Anlayışları

      A) Yapıcı Disiplin:

      Disiplin problemlerini problem çıktıktan sonra önlemek, çıkmadan önlemekten daha güçtür. Problemin çıkmadan önlenmesinde şu hususlara dikkat edilmelidir.

      01-) Yapmalardan çok yaplar üzerinde durulmalıdır.

      02-) Öğrencilere emir vererek iş yaptırmak yerine, neden yapması gerektiğine inandırarak yaptırmak esastır. Susun konuşmayın, gürültü yapmayın demek yerine, bunların nedenleri üzerinde durulmalıdır.

     03-) Sınıfta öğrencilerin boş kalmamasına dikkat edilmelidir.

     04-) Derslerde değişik yöntem ve teknikler uygulanmalıdır.

     05-) Öğrencinin kişiliğine saygı gösterilmelidir.

     06-) Öğrencinin öğrenemediği konuların nedenlerine inilmeli, onu güç durumda bırakmak  için durumu silah olarak kullanılmamalıdır.

     07-) Öğrenci bir işi başarmaktan doğan zevki tatmalıdır. 

     B) Engelleyici Disiplin:

       Elimizde olmayan nedenlerle ortaya çıkabilecek problemleri ve gergin durumları, öğretmenlik becerisiyle önlemek ve büyütmeden yatıştırıp yok etmektir.

     Öğretmen şu hususlara dikkat etmelidir:

      01- ) Öğrencilerin isimlerini öğrenilmelidir. Ruhsal gerginlik içinde olan bir öğrenciye ismi ile hitap edilmesi biraz olsun onu rahatlatır.

      02- ) Öğrencilerin sınıfta oturuş biçimine dikkat edilmelidir. İki yaramaz çocuk bir arada oturmuşsa ilk fırsatta onları kırmadan yerlerini değiştirmek yararlı olabilir.

      03-) Ders sırasında samimi ve ciddi olunmalıdır. Böyle bir durumda olan öğretmenin sınıfında disiplin problemi azdır.

      04-) Bir yada birkaç öğrenci sınıf disiplinini bozduklarında  sakin olmalı, dersin sonuna kadar bir problem çıkarmamaya çalışılmalı, o öğrencileri bir odaya alarak onlarla konuşulmalıdır.

      05-) Öğrencilerle teker teker ilgilenilmelidir. Özel problemlerine çare aranmalıdır. Öğrenci karşısında aşırı kızgınlık göstererek zayıf yönlerimizi açığa vurmaktan kaçınılmalıdır.

      06-) Sınıfın karşısında kararsız kalarak, şaşkınlığa düşmekten kaçınılmalıdır. Öğrenciler karşısında kararlı olunmalıdır.

      07-) Sınıftaki tartışmalarda öğrencilere hakem olacak şekilde, kendimizi tartışmaların dışında tutmak gerekmektedir. Öğrenciler üzerine fazla giderek gerginliği arttırıcı inatçı tutum ve davranıştan uzak kalınmalıdır.

      C)  Düzeltici Disiplin:

      Bütün önleyici çabalarımıza rağmen yeniden suç işlenmişse, ona karşı alınacak tavırlarla, öğrencinin bir daha suç işlememesinin sağlanmasıdır.

      Okullarımızda, suç işlemiş öğrencilerimize karşı davranışlarımızda şu hususları dikkate  almalıyız.

       01-) Öğrenci, suçun işlendiği andan, cezanın verileceği ana kadar arkadaşlarından uzak tutularak, arkadaşlarının yanında cezalandırılmamalıdır.

       02-) Öğrenciye hatası anlatılarak af dilemesi sağlanabilir.

       03-) Problem ortadan kalktıktan sonra artık hatırlatılmamalı ve üzerinde durulmamalıdır. Bazı öğretmenler çok önceden işlenmiş suçları arkadaşlarının  yanında öğrencinin yüzüne vururlar. Böyle bir davranış  yeni gerginliklere sebep olur. Unutmayalım ki, insan küçültüldüğü oranda büyük görünmek; güçsüz düşürüldüğü oranda tanınmak; yere düşürüldüğünde doğrulmak isteyen bir varlıktır.

       04-) Sınıftan öğrenciyi dışarı atmak ya da okuldan uzaklaştırmaya hakkımız yoktur. 

       05-) Küçük olaylar kesinlikle büyütülmemelidir. Mesela, okul bahçesinde top oynayan ve pencere camı kıran bir öğrencinin disiplin kuruluna verilmesi anlamsızdır. Öğrenciden cam parasının alınması ve olayın büyütülmeden yatıştırılması gerekir. 

Disiplin Sorunlarını Önleyici  Yöntemler

       1- Planlı Çalışmak: Çalışma planıyla sınıf içinde oluşacak karmaşa önlenebilir ve öğretmen zamanı daha etkili kullanabilir. Ders materyalleri zamanında sağlanır; öğretme-öğrenme sürecinde öğrencilerin neyi, nasıl, ne zaman, ne kadar yapacakları belli olur.

       2-Akıcı Etkinlik: Sınıfa girer girmez tepegözle bir matematik problemi yansıtan bir öğretmen, öğrencilere “susun, derse başlıyoruz” gibi uyarılarda bulunmak zorunda kalmaz.  Kesintisiz etkinlik akışı sağlanabilmesi için, öğretim sırasında canlılığı korumak, fazla hızlı adımlarla gitmemek ya da sunumu yavaşlatmamak, direktif ve bilgileri açık bir şekilde sunmak, projeler üzerinde çalışırken neler yapılacağını söylemek,  tahtaya yazmak ya da yansıtmak gibi yollar izlenebilir.

        3-Tutarlılık: Öğrenci göstermesi istenilen davranışlar konusunda öğretmenin tutarlı olduğunu bilirse, öğretmenin iyi disiplin sağlama şansı daha fazla olur. Öğrencilerin “konuşma ve gezinme” gibi kuralı bozmalarına bazen aldırmıyor, bazen izin vermiyorsa, bu durum öğretmenin tutarsızlığını gösterecektir.

       4-Öğretmen Kontrolü: Sınıfta neler olduğunun farkında olmak, önlemek için oldukça önemlidir. Dikkatli bir öğretmen, yardıma ihtiyacı olan öğrencileri fark edip onlara yardım eder ve onları yönlendirerek istenmeyen durumların ortaya çıkmasını engeller. Öğretmen öğrencileri kontrol ederken, aynı zamanda  onların  ne  derece ilerlediklerini de öğrenir.

       5- Kurallar Belirlemek: Sınıf içinde istenmeyen davranışları önleyici en önemli önlem kurallar oluşturmaktır. Öğrenciler kurallara ihtiyaç duyarlar ve  neyin, neden beklendiğini bilmek isterler. Kuralları kaldırmaya çalışan öğretmenler karışıklık ve dağınıklık gibi sorunlarla karşılaşırlar.   Kurallar önceden oluşturulursa ve gerekli durumlarda öğrencilere hatırlatılırsa, istenmeyen davranışlar azalır.

        Sınıf kurallarına uyan, uygun  davranışları gösteren öğrenciler aşağıdaki şekillerde ödüllendirilmelidir.

       Bu ödüllendirmeler aşağıdaki şekillerde olabilir:

       01-) Öğrenci çalışmalarını tüm sınıfa göstermek,

       02-) Öğrencilerin ilerlemesini grafikle göstermek,

       03-) Ek puanlar vermek,

       04-) İstenilen etkinlikler için serbest zaman vermek,

       05-) Eve övgü notları yollamak,

       06-) Ayrıcalıklar vermek (boş zaman gibi),

       07-) Güdüleyici ifadeler kullanmak.(“Ali’nin her seferinde parmak kaldırmasını ve söz verilene kadar beklemesini çok beğeniyorum. Teşekkür ederim Ali” gibi)    

Disiplin Sorununa Müdahale Yöntemleri

        01.-) Görmezden Gelmek: Ders başladığında Ali dikkati dağıtmak yada  çekmek için kalemiyle sıraya vuruyor. Bu durumda öğretmen Alinin yanında oturan Sema’ya yaklaşarak kurallara ne kadar iyi uyduğunu söyleyerek Ali’ye mesaj gönderiyor. Böylece Ali kendisini, sınıfın dikkatini dağıtmadan dersi dinlemek zorunda hisseder.

       02.-) Fiziksel Yakınlık: Öğretmen istenmeyen davranışı yapan öğrenciye yaklaşarak, fiziki yakınlığın gücünü kullanır.

       03.-) Göz Teması ve Sözsüz Uyarıcılar Kullanmak:  Öğretmen göz  teması sağlanana kadar öğrenciye bakar ve istenmeyen davranış sona erer. Göz teması devam eden bir etkinliği kesmeden yapılabilir. Öğretmen öğrenci uygun davranışı gösterene kadar göz temasını sürdürmelidir

       04.-) Yeniden Yönlendirmek: Bu yöntem öğrenciyi ne yapması gerektiği konusunda yönlendirir. “Artık yazınla ilgilenmenin zamanı”, “Herkesin şimdi 24. sayfayı bitirmesi gerekiyor” gibi ifadelerle öğrenci tekrar yönlendirilir.

       05.-) Vazgeç İfadeleri ve Uyarılar Kullanmak: “Onu bir kenara koy ve buraya bak”, “Şu anda ne yapıyor olman gerekir?” veya “Başkası konuşurken konuşuyor muyuz?”. Bu yöntemde öğretmen, öğrenciyi arkadaşlarının önünde utandırmamalıdır. Öğrenciye yaklaşmak ve alçak sesle uyarmak en iyi yoldur. 

       06.-) Öğrenciyi Yalnız Bırakmak veya Yerini Değiştirmek: Düzeni bozan bir öğrenci, istenmeyen davranışla uğraşma olasılığının daha az olacağı bir tarafa gönderilebilir. Problem birlikte oturmuş çok sayıda öğrenciyi kapsıyorsa özellikle sık kullanılan bir yöntemdir.

       07.-)  Sessizlik Zamanı Vermek: Gürültü olduğunda “Şu anda ne yapıyorsanız bırakın” demeli ve sessizlik bir iki dakika kadar sürmelidir.

       08.-) Güçlü Vazgeç İfadeleri Kullanmak: Bu vurgulu bir vazgeç ifadesidir: “Bu davranışına hemen bir son vermelisin” gibi.

       09.-) Öğrenciyle Bireysel Konuşma: Sınıf dışında konuşma tercih edilmelidir. Ders anında diğer öğrenciler serbest çalışırken de konuşulabilir.

       10.)  Problemi Tanımlamak ve Çözmek:

 

 

Sonuç:

       01-)  Öğretmenin Sınıf Önündeki Duruşu:  Genel kural öğretmenin sınıf önünde ayakta durmasıdır. Oysa bu kuralın değişmesi gerekmektedir. Öğretmen grubuyla bütünleşmeli, fakat kontrolü elinde tutacak bir pozisyonda da olmalıdır. Öğrencilerin tümünü görebilmeli, aynı zamanda tüm öğrencilerin de kendisini görmesini sağlamalıdır. Eğer bu pozisyonu sağlayamazsa gerçek yöneticilik yapamaz, öğrencilerin dikkatlerini çekmede zorlanır. Konuşurken oldukça sakin olmak ve dikkati çekmek için el ve kolları yerinde kullanmak  gerekir. Öğrencilerin sıralarından birine oturmak, hatta (eğer sıralar sabit değilse) öğrencilerle birlikte yarım daire şeklinde oturmak en iyi yoldur. 

        02-) Öğretmenin Konuşmasının Etkinliği:  Derste hiçbir şey, monoton bir sesten daha fazla dikkati dağıtamaz. İyi konuşmacılar önemli bilgilere sahiptirler ve onları nasıl sunacaklarını bilirler. Söyledikleri oradaki her birey tarafından rahatça işitilebilir. Seslerini önemli yerleri vurgulamak için yükseltirler. Dramatik bir etki için seslerini değiştirirler.   Öğretmen de iyi bir konuşmacı olmalı, ne zaman sesini yükselteceğini bilmelidir. 

       03-) Öğrenci Çalışmalarının Kontrolü:  Öğrencinin hazırladığı her ödevin, öğretmeni tarafından kontrol edileceğini bilmesi disiplinli çalışmasına neden olacaktır. Öğrencileri ders dışında, boş zamanlarında gönüllü çalışmalara yönlendirmek disiplin sağlamanın diğer bir yoludur. 

        04-) Yazı Tahtasının Kullanımı: Yazı tahtasına ne yazılacağı kesinlikle bilinmeli ve çabucak yazılmalıdır. Yazı tahtasını kullanmanın ilk kuralı (eğer kullanılacaksa) ona yakın durulmasıdır. Yazı tahtasını kullanan bir öğretmenin yüzü kesinlikle yazı tahtasına dönük olmamalıdır. Zamanın büyük çoğunluğunu tahtaya yazı yazarak harcayan öğretmen,  öğrencisine de zamanını boşa harcama ve yaramazlık etme fırsatı vermiş olur .

Disiplin Sağlama Konusunda  Kısa Öneriler:

       01-) Ara sıra ufak tefek disiplin olaylarını şakaya dönüştürünüz.  Eğlenceli durumlarda sınıfla birlikte gülerseniz sınıfı kontrol edemez hale gelmekten korkmayınız.
       02-) Öğrencinin hiç bir soru sormaksızın itaatkar davranmasının arzu edilir olmadığını biliniz.
       03-) Bir öğrenciyi uyarmanız gerekiyorsa bunu herkesin önünde yapmayınız.
       04-) Disiplin sağlamanın birçok öğretmenin iddia ettiği kadar önemli bir sorun olmadığını, amaçlara ulaşmak için araç olduğunu unutmayınız.
       05-) Bazen öğretmenlerin tutumu yüzünden de öğrencilerin disiplin kurallarına uymadıklarını aklınızdan çıkarmayınız.
       06-) Öğrencilerinizde kendi kendini disipline edebilme alışkanlığı geliştirmeye çalışınız. Kötü bir davranışın her şeyden önce kendi kişiliğine karşı bir saygısızlık olduğunu belirtiniz.
       07-) Unutmayınız ki öğretmenin sınıfta disiplin sağlamak için çok sert olması gerekmez.
       08-) Suçluyu bulamadığınız zaman tüm sınıfı cezalandırmaktan kaçınınız.
       09-) Disiplin problemlerine mani olmak, bir kere olduktan sonra onu düzeltmek için uğraşmaktan daha kolaydır.
       10-) Disiplin problemi sizi aşmadıkça başkalarına duyurmayınız. Önlem alınması gereken durumlarda ya da sınıfta ders yapmanız imkansızlaştığı hallerde idareye haber veriniz.
       11-) Sınıfta disiplini bozan bir davranış oluştuğunda tepkide bulunmadan önce bir dakika düşününüz. Örneğin, içinizden altmışa kadar sayınız. “ …

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !